Nicaragua, Finca El Limoncillo

In de Matagalpa regio in Nicaragua ligt de finca El Limoncillo. In januari 2012 gaan we er op bezoek. We rijden van Managua naar Matagalpa en als je daar de noordelijke hooglanden inrijdt, dan weet je het direct: het is oogsttijd.

Links en rechts van de weg, tot aan de horizon zie je de droogplaatsen vol met koffiebonen. Het is te vergelijken met onze bollenvelden, maar in plaats van felgekleurde tulpen zie je verschillende kleurnuances van de natte tot bijna droge koffiebonen.

De problematiek en de uitdaging

Ondanks de hectiek van de drukke oogsttijd worden we hartelijk ontvangen door Eleane Mierisch. Zij leidt de verwerking van de koffieoogst van El Limoncillo en neemt ons mee naar de ‘drymill’, de droogplaatsen. In Nicaragua duurt het ongeveer 10 dagen om de koffie te laten drogen. Het is zeer indrukwekkend te zien wat daar in de oogstperiode allemaal gaande is. Direct wordt ons uitgelegd wat de problematiek is. Het is een goede koffieoogst dit jaar; de oogst is zelfs uitstekend! De uitdaging ligt dit jaar om de bonen op tijd gedroogd te krijgen. Ondanks dat de periode van januari tot april de droge tijd in Nicaragua is, valt er dit jaar in het gebied nog steeds veel regen en dat is natuurlijk niet bevorderlijk om de koffie te laten drogen. Eleane leidt ons over de ‘drymill’ en laat ons zien dat zij aan het experimenteren zijn met overdekte droogplaatsen. Helaas is de capaciteit nog niet zo groot. Er wordt buiten hard gewerkt en dat wil zeggen dat er druk geharkt moet worden, zodat de bonen op tijd worden gekeerd en losgewoeld om goed te kunnen drogen. En ondertussen komen steeds weer nieuwe ladingen ‘natte’ bonen binnen.

Op bezoek bij El Limoncillo

De volgende dagen bezoeken we de mooie finca, die op een van de berghellingen ten noorden van Matagalpa ligt te midden van het prachtige regenwoud. De oogsttijd loopt bijna ten einde, toch wordt er nog flink veel geplukt. Op de finca woont een vaste gemeenschap, die de plantage het hele jaar door onderhoudt. In de oogsttijd worden extra seizoenarbeiders aangetrokken om alle bessen op tijd geplukt te krijgen. Zodra het licht wordt, gaan de plukkers aan het werk. Om 4 uur ’s middags komen de plukkers naar de verzamelpunten. Per arbeider wordt de hoeveelheid geplukte koffiebessen met een maatbak ‘gewogen’ en de arbeider ontvangt een ‘afrekenbriefje’, waarmee ze hun verdiende loon kunnen ophalen.

De koffiebessen worden in grote zakken op de vrachtwagen geladen en naar de koffieverwerkingsfabriek vervoerd. Daar worden de bessen gestort in een bassin en in de 'pulper' wordt het vruchtvlees machinaal van de pitten (de koffiebonen) gewassen en vindt de eerste selectie van de bonen op grootte en gewicht plaats. (De grote zware bonen worden hoger gewaardeerd.) Daarna laat men de bonen fermenteren voor ongeveer 32 tot 36 uur. Vervolgens worden de bonen grondig gewassen en voor gedroogd op de finca om daarna weer in zakken te worden vervoerd naar de ‘drymill’, de droogplaatsen waar er druk ‘geharkt’ moet worden om al die bonen te laten drogen. De bonen zijn nu bijna klaar voor de export.

De gedroogde koffiebonen worden tot het moment van verscheping opgeslagen in het hoornvlies, men noemt dit ‘pergamino’. In het vlies zijn de bonen beschermd en behouden zij hun kwaliteit. Pal voor verscheping worden de bonen ontdaan van het hoornvlies, nogmaals gesorteerd op grootte en gewicht, de beschadigde bonen worden verwijderd en de koffie wordt afgezakt in balen van 69 kg en in zeecontainers geladen.

Het was een zeer interessant bezoek aan de gemeenschap van ‘El Limoncillo’ met een meer dan hartelijke ontvangst door de familie Mierisch. Genietend van de koffie denken we er met warme gevoelens aan terug.

Het leven op de plantage

De naam El Limoncillo is ontleend aan de oorspronkelijke groei van citroenbomen in dit gebied. De prachtige estate heeft vier watervallen en een grote diversiteit aan flora en fauna. Over de plantage lopen een groot aantal bergpaden en talrijke beekjes. Op de finca leeft een vaste gemeenschap van ongeveer 50 families, want ook als het geen oogsttijd is, is er veel werk te doen op de plantage. De families wonen op de finca in bescheiden maar degelijke huisjes. Zij bewerken de koffiehellingen en onderhouden de plantage. In de nursery (kwekerij) wordt er gezorgd voor de nieuwe aanplant en wordt er geëxperimenteerd met nieuwe koffievariëteiten. Op de plantage is kinderopvang, waar de werkende moeders op de plantage altijd gebruik van kunnen maken. De kinderopvang wordt nog intensiever gebruikt gedurende de oogstmaanden, deze vallen samen met de schoolvakanties in de periode december tot februari. Gedurende de dag krijgen de kleine kinderen maaltijden. Op de plantage is een grote (zeer schone) gezamenlijke keuken, waar onder andere de maaltijden voor de kinderen worden bereid. Ook is er een klein winkeltje voor basisbenodigdheden. Voor de grotere inkopen gaan de families met de bus naar Matagalpa. De medische faciliteiten zijn ook op orde. Dat is niet zo opmerkelijk als je bedenkt dat vader Erwin Mierisch opgeleid is als gynaecoloog en dochter Eleane gediplomeerd verpleegster is. Beiden hebben gestudeerd aan de universiteit van Tennessee, USA.

De familie Mierisch, al drie generaties eigenaar van deze estate, heeft van El Limoncillo een hecht familiebedrijf gemaakt waar een hoge kwaliteit “shade-grown” koffie wordt geproduceerd met respect voor mens en milieu. Simon Lévelt en de finca hebben een lange en duurzame relatie; al meer dan tien jaar voert Simon Lévelt koffie van El Limoncillo in het assortiment. Simon Lévelt selecteert een bijzondere gourmet kwaliteit voor de specialiteit ‘Finca El Limoncillo’ en koopt de standaard kwaliteit voor de melanges.

Milieuprojecten op de Finca El Limoncillo

Een kleine waterkrachtcentrale voorziet in de energiebehoefte van de koffie installaties en voorziet ook in de elektriciteitsbehoefte van alle huishoudens op de plantage. De familie Mierisch heeft een biogasvoorziening aangelegd, waardoor de huishoudens gebruik maken van biogas in plaats van houtovens, dit voorkomt ontbossing.

Voor de bemesting wordt gebruik gemaakt van biologische compost. De pulp van de koffiebessen vormt een belangrijk onderdeel van de biologische compost. Met behulp van wormenbedden wordt humus, een essentieel onderdeel van goede biologische mest, geproduceerd. El Limoncillo is Rain Forest Alliance gecertificeerd. De biodiversiteit op de plantage is zeer bijzonder.